This is an old revision of the document!
Utrzymanie Predykcyjne w Infrastrukturze Budynkowej
Utrzymanie predykcyjne (Predictive Maintenance - PdM) to strategia, która wykorzystuje analizę danych w czasie rzeczywistym do wykrywania anomalii w pracy urządzeń i przewidywania ich awarii. W przeciwieństwie do konserwacji zapobiegawczej (wymiana części “według kalendarza”), PdM pozwala na serwisowanie urządzenia tylko wtedy, gdy jest to rzeczywiście konieczne.
Krzywa P-F i wykrywanie degradacji
Fundamentem tej metody jest koncepcja Interwału P-F.
- Punkt P (Potential Failure): Moment, w którym czujniki są w stanie wykryć pierwsze oznaki degradacji (np. wzrost temperatury, mikrowibracje), choć urządzenie wciąż działa poprawnie.
- Punkt F (Functional Failure): Moment fizycznej awarii i zatrzymania urządzenia.
Zadaniem algorytmów Machine Learning jest wykrycie punktu P jak najwcześniej, dając obsłudze technicznej czas na reakcję (np. 2 tygodnie) zanim nastąpi punkt F.
Zastosowanie 1: Transport Pionowy (Windy)
Awarie wind są jednymi z najbardziej uciążliwych dla użytkowników biurowców. Nowoczesne systemy ML analizują pracę dźwigów w sposób ciągły.
Analizowane parametry:
- Prąd silnika drzwi: Algorytm uczy się wzorca otwierania drzwi. Jeśli nagle silnik pobiera więcej prądu w konkretnym punkcie cyklu, może to oznaczać zanieczyszczenie prowadnicy lub uszkodzenie rolki.
- Poziomowanie kabiny: Milimetrowe odchylenia w zatrzymywaniu się windy na piętrze są pierwszym sygnałem zużycia hamulców lub lin.
- Wibracje kabiny: Akcelerometry wykrywają drgania niewyczuwalne dla pasażerów, świadczące o zużyciu szyn prowadzących.
Efekt: Serwisant otrzymuje powiadomienie: “Winda B, Piętro 5 - Wykryto opór na drzwiach. Ryzyko zacięcia za ok. 100 cykli”.
Zastosowanie 2: Maszyny Wirujące (Wentylatory i Pompy)
Pompy obiegowe i centrale wentylacyjne to “serce” budynku. Ich nagła awaria paraliżuje obiekt. Do ich monitorowania wykorzystuje się Analizę Wibracji.
Proces przetwarzania danych:
- Sensor: Czujnik piezoelektryczny naklejony na obudowę silnika zbiera dane o drganiach (częstotliwość i amplituda).
- Transformacja: Dane surowe są przetwarzane (często przy użyciu transformaty Fouriera - FFT) na postać widmową.
- Klasyfikacja ML: Algorytm (np. Support Vector Machine) porównuje widmo z wzorcem “zdrowego” silnika.
System potrafi rozróżnić konkretne typy usterek:
- Niewyważenie wirnika: Wibracje o częstotliwości zgodnej z prędkością obrotową (1xRPM).
- Uszkodzenie łożyska: Wibracje o wysokich częstotliwościach, często niesłyszalne dla ucha.
- Luzy montażowe: Chaotyczne spektrum drgań.
Porównanie kosztów
Wdrożenie strategii predykcyjnej zmienia strukturę kosztów utrzymania obiektu.
| Rodzaj kosztu | Konserwacja Prewencyjna (Tradycyjna) | Konserwacja Predykcyjna (ML) |
|---|---|---|
| Części zamienne | Wysoki (wymiana sprawnych części) | Niski (maksymalne wykorzystanie resursu) |
| Robocizna | Wysoki (częste, rutynowe przeglądy) | Średni (interwencje celowane) |
| Koszt awarii | Średni (ryzyko błędu ludzkiego) | Minimalny (ciągły monitoring 24/7) |
| Zużycie energii | Standardowe | Obniżone (sprawne maszyny zużywają mniej prądu) |